Meeste kometen ontstonden bij andere sterren

George Beekman

 artikel | Zaterdag 12-06-2010 | Sectie: Wetenschap | Pagina: W02 | George Beekman

Verreweg de meeste kometen van ons zonnestelsel zijn waarschijnlijk bij een andere ster ontstaan. Dat blijkt uit computersimulaties verricht door een groep astronomen onder leiding van Harold Levison van het Southwest Research Institute in Boulder, in de Amerikaanse staat Colorado (Science Express, 10 juni). De zon heeft deze kometen ingevangen toen zij nog deel uitmaakte van de sterrenhoop waarin zij en haar verwanten zijn ontstaan. Kometen zijn dus niet alleen boodschappers uit de oertijd van ons zonnestelsel, maar ook uit die van andere stelsels.

Hoewel onze zon nu een zee van ruimte om zich heen heeft, is zij tegelijk met tientallen tot honderden andere sterren ontstaan in een gebied van slechts enkele lichtjaren groot. De sterren stonden er dus vrij dicht bijeen. Kort daarna vormden zich in de schijven van restmateriaal rond deze sterren ontelbare kleine, koude materieklonters, ofwel komeetkernen. Deze vulden uiteindelijk een uitgestrekt, min of meer bolvormig gebied rond deze sterren.

Tegen de tijd dat de sterrenhoop uiteen ging vallen, waren vele komeetkernen door andere sterren ingevangen, zo laten de computersimulaties zien. Sommige komeetkernen werden direct afgepakt door een andere ster die toevallig in de buurt kwam. Andere komeetkernen werden eerst door een passerende ster van hun moederster losgetrokken, om niet veel later door een andere ster te worden ingevangen. Dit proces verliep zo efficiŽnt dat de meeste sterren een potpourri van 'allochtone' komeetkernen konden verzamelen.

Aanwijzingen voor dit scenario komen uit de huidige, uitgestrekte kometenwolk rond de zon, de zogeheten Oortwolk. Als al deze kometen in de buurt van de zon waren ontstaan, zou deze wolk zo'n 6 miljard kometen moeten omvatten. Maar het aantal dat uit waarnemingen wordt afgeleid ligt rond de 400 miljard. Daarom denken de onderzoekers dat meer dan 90 procent van de waargenomen kometen in de schijf van restmaterie rond andere sterren is ontstaan. Aangezien deze sterren echter tot dezelfde cluster als de zon behoorden, is niet duidelijk in welke mate de chemische samenstelling van hun ijskoude boodschappers uiteen zal lopen. George Beekman