17 MEI 1997 NRC

WOLK VAN ANTI-MATERIE OP ONVERWACHTE PLEK IN MELKWEG GEVONDEN



Dirk van Delft

Op het vierde Compton-symposium over Gammastraling en Astrofysica dat onlangs in Williamsburg in Virginia is gehouden, heeft een Amerikaanse onderzoeksgroep onder leiding van William Purcell en James Kurfess de vondst bekendgemaakt van een grillige wolk in de Melkweg bestaande uit anti-materie, in het bijzonder positronen.

De waarnemingen zijn gedaan met de Compton Gamma-Ray Observatory (CGRO), een satelliet die in 1991 door de NASA is gelanceerd. Op aarde dringen gammastralen niet door omdat ze door de atmosfeer worden weggefilterd.

Antimaterie is materie met tegenovergestelde lading. Ontmoeten een elektron en een anti-elektron (positron) elkaar, dan vindt volledige vernietiging van de materie plaats en wordt deze omgezet in gammastraling met een energie van 511 keV (kiloelektronvolt).

De nu gevonden wolk positronen bevindt zich ongeveer 3.000 lichtjaar boven het centrum van de Melkweg. Deze locatie heeft de onderzoekers verrast: men ging ervan uit dat de antimaterie ontstaat in de buurt van een zwart gat zoals dat zich in het centrum van het Melkwegstelsel zou moeten ophouden. Als alternatieve oorzaak in een supernova-explosie geopperd, waarbij een ster op het einde van zijn leven 'ontploft' en een schil van materie de ruimte inslingert. Daarbij ontstaan radioactieve isotopen die vervallen tot stabiele kernen en daarbij onder andere positronen uitzenden. Welke oorzaak ook de juiste is, het is in onze Melkweg een stuk onrustiger dan we dachten.