Syllabus Politieke theorie

Theorie: om iets te zien moet men altijd een idee, voorlopig beeld hebben van het soort zaken waar men naar gaat kijken.

Politiek: onstaan van democratie was neiuwe staasvorm tegenover monarchie en adel. Welke is beter = Herodotus.

Politiek: ter discussie stellen van bestaand systeem- bestuur regering. Politiek komt van Politikos: bertekking hebbend op de polis.

Polis stadstaat (plato Aristoteles) zelfbesturende gemeenschap bestaande uit alle vrije mannen, geen vrouwen en slaven.


Vragen in politicologie

- Wie komt de bevoegdheid toe anderen bevelen te geven
- Waaraan wordt een gelijke bevoegdheid ontleend
- Hoe is zon beveogdheid in de wereld gekomen
- Is deze bevoegdheid absoluut en onbeperkt of zijn er grenzen
- Wie mag zich verzeten onder welke omstandigheden
- Bestaan er verschillende soorten bevelen
- Hoe komt het dat bevelgevers hun bevoegdheden verliezen
- Waarom gehorzamen mensen aan bevelen, of juist niet


Aristoteles (384 322) leerling Plato

Polis eerste theorie in praktijk. In de Polis kon de burger zich ontplooien in de kunst, sport, wetenachp etc. Dit heeft niet betrekking op het goede leven. Polis wordt verdedigd door een leger Hoblieten.

Republiekanisme vrije mannen regeren vrije mannen. Demokrtartie leidt tot anarchie. Bij demokratie zouden armen meerderheid hebben en de rijken aanvallen om zelf rijk te worden. Bij monarchiemoet men gehoorzamen en is er gen participatie. Man is een politiek dier.

Regeringsvormen: de ene , de weinigen, de velen:

Goed slecht

Een monarchie tyrannie

Weinig allerslimste olychargy

Velen polis democratie

Politica boek I verhoudeingen man/vrouw en meester/slaaf zijn de primaire relaties. Vervolgens vormen deze twee relaties samen de huishouding, daarna komt het dorp een aasluiting van huishoudens en tenslotte de Polis.

Politica boek II verdediging can beperkte democratie, kritiek tegenover regering van de slimsten. Alle inidviduen zijn vrij.

Pericles (431 v chr)
Rechtvaardiging van de democratie. Gelijke rechten voor alle.
- armen mogen ook participeren
- verdraagzaamheid binnen de polis
- gehorzaamheid aan de Polis

Aan Polis komt een einde door bedreiging van andere steden en door Alexander de Grote.


Stoa 1 v Chr
Chr folosofie- eeuwige wet door God bepaald

Ius Naturale natuurwet ordening in de werkeld door bezieldheid God. Ieder mens hoort zijn taak te weten, mens weet wat goed of kwaad is.

Naturisme normen die overal gelden en zichtbaar zijn voor iedereen die kan nadenken.

Chr moraal: gezag van boven moet je dienen want is aangesteld door God, eigendom kan niet, maar moet gerespecteerd worden. Rijken: geeft aan de armen. Zondebesef

Na de val van het West-Romeinse rijk (476) wordt de Chr kerk de overkoepelende institutie van de westerse wereld. De Christenen waren aanvankelijk een vervolgde religieuze secte in Romeinse Rijk.


Thomas vaN Aquino (1200) n chr
Monarchie het beste systeem, maar onderdanen mogen in opstand koment tegen de vorst, wanneer deze onwettig is aangetreden. Natuurwet is de enige wet zoals die door mensen gekend wordt.

Marsilio van Padua (1200- 1343) strijd tussen kerk en staat. DE vraag of de wereldlijke rijkdom en macht van de kerk, vooral de paus, in overeenstemming waren met de chr leer of niet. Hij vindt dat de kerk zich uitsluitend mag bezighouden met geloofszaken en is dan ook ondergeschikt aan de wereldlijke autoriteit.


Niccolai Machiavelli (1469 1527)
Leefde in tijd van grote politieke beroering. It steden verwikkeld in strijd tussen de Paus, de Dts keizer en de Fr koning. Ook strijd binnen steden zelf tussen arm en rijk. Strijd in pol alom. Geschiedenis beheerst door het lot: Fortuna onbeheersbare dingen en door Virtue, eigenschap van de man: de vrije wil.

- mens is egoistisch en onbetrouwbaar moet op gelet worden
- klassenstgrijd altijd aanwezig, kan fortuna in banen leiden.
- Politiek is a- moraal het doel heiligt de middelen
- Politiek is stgrijd en strategie waarbij orde slechts tijdelijk bijproduct is
- Godsdienst is nuttig voor politici

Heerser moet macht tonen en list en bedrog kunnen gebruiken. DE man die goed is gaat ten gronde aan de man die slecht is. De idealistische basis voor het werk van NM is zijn pattriotisme voor een verenigd en ordelijk Italie.

Politiek is strattegisch handelen waarbij er juist spanning bestaat tussen ethiek en politiek. Machiavelli voorkeur gaat niet uit naar alleenheerschappij, maar naar een republiek (mannenburgers). Het handelen van de heerser is wisselvalliger dan wanneer het volk aan de macht is, omdat het volk meer respect heeft voor de bestaande wetten. Het volk is echter ook bij hem een beperkte vertegenwoordiging van burgers. Als hoogste doel can de politiek ziet Machiavelli veiligheid en welzijn.