Van of op DERDE BOEK

Nieuwste geschiedenis

ontevredenheid in Frankrijk leidde tot de Franse revolutie. Van belang zijn hierbij de nieuwe denkbeelden in Europa. Reeds in de zestiende eeuw had Copernicus in tegenstelling met de gangbare leer verkondigt, dat de aarde om de zon draait, welke opvatting omstreeks 1600 gesteund werd door de onderzoekingen van Kepler en galilei. De grote geleerde Newton stelde ongeveer 100 jaar later de wet van de zwaartekracht op waardoor hij het stelsel van Copernicus wiskundig bewees, tevens de hoge waarde, die men in politiek en economie literatuur en wetenschap hechten aan het verstand. noemt men de nieuwe geesteshouding wel het rationalisme, of verlichting. volgens de rationalisten moest het geloof gegrond zijn op de rede. de meeste van hen, de Daisten, erkenden op grond van het menselijk geweten en van de doelmatigheid van het bestaan van een Opperwezen de atheÔst en ontkenden dat.

Krachtig werden verlichte denkbeelden ontwikkeld in Engeland in het bijzonder door locke, een tijdgenoot van newton. de politieke situatie in Engeland kwam in hoofdzaak overeen met de moderne theorieŽn, maar in het absoluut gegeerde Frankrijk was dat volstrekt niet het geval. Mede daardoor vond later juist in dat land het grote conflict tussen vorst en volk plaats. In zijn opvattingen van een constitutionele monarchie sloot Montesquieu zich aan bij de idee van locke en bij de staatsinrichting van Engeland. Nog groter is de invloed van de veelzijdige Voltaire die evenals Montesquieu geruime tijd in Engeland leefden. Hij bestreed de dwingelandij van het absoluutisme, terwijl hij tevens de vele misstanden op staatkundig maatschappelijk en kerkelijk gebied hekelde, Voltaire was in de eerste plaats bestrijder en vernietiger van de oude Rousseau daarentegen meer profeet van een nieuwe maatschappij.

Tijdens de Franse revolutie heeft men getracht verschillende ideeŽn van Rousseau en Montesquieu in praktijk te brengen en in wetten vast te leggen. In 17 eeuw hadden de economen onder andere Colbert streng vastgehouden aan mercantilisme, dat ter vergroting van de geldvoorraad de industrie en de export wilde bevorderen door voorschriften, hoge invoerrechten ,export premies en verovering van koloniŽn. In de achttiende eeuw kwam o.l.v.Quesnay de lijfarts van Lodewijk 15e de fysiocraten, die ook op economisch gebied tot de natuur terugvinden tegen dit stelsel in verzet. Volgens hen waren landbouw en veeteelt de enige productieve takken van bedrijf terwijl ze zich kanten tegen hun inziens nutteloos zijnde pogingen tot stimulering van de industrie. Adam Smith betoogde juist dat alle arbeid die de waarde der goederen verhoogd productief is. Daarvoor is vrijheid in het bedrijfsleven noodzakelijk alle belemmeringen behoren opgeheven te worden. Hij is daarmee de grondlegger van het economisch liberalisme van de negentiende eeuw. Vergelijking van de vele politieke sociale en economische gebreken in het toenmalige Frankrijk met de nieuwe idealen deed het verlangen naar een beter ingerichte maatschappij steeds sterker worden.

De voornaamste gebreken:

-regering was een voorbeeld van absoluut is me. Koning dacht egoÔstisch aan eigen genoegens verkwisten schatte op onzinnige wijzen. Ook de hoge adel en de hoge geestelijkheid leefden grotendeels ten koste van het volk zowaar ondanks hun rijkdom bijna vrijgesteld van belastingen zijn bekleedde de hoge ambtenaar en een vele en ontvingen als hovelingen rijke geschenken van de koning. Bovendien bestaat zij allerlei middeleeuwse voorrechten die in de later maatschappij geen reden van bestaan hadden. De belastingen werden grotendeels van de derde stand dus niet naar draagkracht geheven. Ook in de steden eerste ontevredenheid hier echter juist doordat handel en industrie sterk vooruitgingen vele burgers tot welstand en ontwikkeling gekomen waren. Hierdoor stijgend zelfbewustzijn en voelden ze hun politieke rechteloosheid en sociale achterstelling des te sterker. Het gevolg van de bovengenoemde hoofdoorzaken waaronder de ontreddering toestand er geldmiddelen leidde tot geval van het absoluut is me. Bij aanvang van Lodewijk regering geen eerste een betere tijd zullen aanbreken. Door verstandige bezuiniging op nutteloos uitgaven aan het hoofd en andere maatregelen van zijn eerste minister werd afgebroken na zijn ontslag door de koning.

Nadat verschillende pogingen tot uittreding mislukt waren, werd besloten de vertegenwoordigers van de drie standen, de staten generaal bijeen te roepen. De derde stand kreeg 600 afgevaardigden terwijl de adel en de geestelijkheid en ook 300 mochten kiezen zo kon het volk d.m.v. vertegenwoordiging invloed op de regering uitoefenen, waardoor het ancien rťgime met zijn absoluut de voorste macht en zijn standen privileges eindigde.



De Constituante (1789-1791)

op 5 mei 1789 werd de vergadering der Etats-Genereux te Versailles plechtig door de koning geopend. Maar regering werkte niet meer van hervormingen tot diepe teleurstelling van de derde stand. Er ontstond ook onenigheid over de wijze van stemmen. De afgevaardigden van de derde stand loste het vraagstuk radicaal op door zichzelf te verklaren tot vertegenwoordigers van het gehele Franse volk die besluiten, nemen zonder adel en geestelijkheid. Lodewijk de zestiende besloot aan dit optreden einde te maken en vergaderingen bestonden voor te schrijven. De 20e juni vonden geleden van de derde stand hun zaal gesloten, waarop ze zich nabijgelegen kaats begraven en daar de beroemde reeds voeren, niet uit een te zullen samen voor Frankrijk een constitutionele had verkregen. Van een volstrekt revolutionair besluit, maar ze waren alleen bijeengeroepen om over de financiŽn te beraadslagen tevens zoveel vastberadenheid was de koning niet bestand hij gaf toe een spoor dezelfde onwillige edele en hoge geestelijke aan zich bij de derde stand toevoegen. Hiermee had de absolute monarchie de nederlaag geleden en was de politieke revolutie begonnen. Weldra begon ook de straat revolutie. Op het gerucht van troepen concentraties bij verzorgen kwam het Parijse volk aangestuurd door heftige redenaars in beweging en bestormde de veertiende juli de gaten oude staat gevangenis de Bastille Herbert en door verwacht opgericht die in Parijs de orde handhaaft de men zich militair onafhankelijk maakte. Op voorbeeld van Parijs werd in vele steden gemeenteraden een nationale gardes ingesteld, waardoor gegoede burgerij de macht in handen kreeg, terwijl de boeren beheren diensten weigerden en kastelen plunderden. Verschillende edele en voelden zich niet meer veilig, de emigratie begon. De nu enassemble nationale constituante geweten en staten generaal hiervan de voorrechten van adel geestelijkheid en geel op zowat in enkele uren het gehele oude stelsel vernietigd werd. In het najaar van 1589 takken nieuw oproer te Parijs uit wegens gebrek aan levensmiddelen. Een gewapende menigte vooral vrouwen zo kon bloot roepen de kerktoren naar verzorgen en wist Lodewijk te dwingen zich naar Parijs te geven, waarheen helemaal ook deconstituante volgde. De overgrote meerderheid van de afgevaardigden wenste een constitutionele monarchie. Republikeinen waren nog niet naar het absolutisme had de meeste aanhangers verloren. Er waren kinderen van nieuwe politieke partijen zoals die de gematigde jakobijnen waartoe RobesPierre behoren. Aan de constitutie gingen beginselverklaring vooraf: le decleration des droits de lhomme etdu citoten, waarin ideeŽn van achttiende eeuwse filosofen vooral die van Rousseau en Montesquieu tot uiting kwamen. Volgens het stelsel van Montesquieu werden in de grondwet de drie staatsmacht een gescheiden. Om vooral de gegoede burgerij invloed op de regering te geven werd het kiesrecht niet algemeen maar afhankelijk gesteld van een zekere bijdrage in de belastingen. De vertegenwoordiging verklaarde om geldmiddelen te verbeteren de kerkelijke goederen toepassen naar eigendom en verkocht deze waardoor veel boeren instaat gesteld werden hoeven Engeland en eigendom te verkrijgen. Zo ontstond in Frankrijk een belangrijke verschuiving van groot naar klein grondbezit. De geestelijken werden voortaan gesalarieert door de staat en daarom als ambtenaar beschouwd. Lodewijk de zestiende was met de verschillende besluiten niet eens. In het voorjaar van 791 probeerde hij te vluchten naar het leger van immigranten in West Duitsland. Zijn reis koets werd echter te varen aangehouden waarna Lodewijk als gevangene naar Parijs teruggevoerd werd. De volksvertegenwoordiging schorste hem tijdelijk was koning tot wat hij enige tijd later de gereedgekomen grondwet bezworen in zijn waardigheid hersteld werd. Frankrijk was nu een constitutionele monarchie. De jakobijnen bestuur al spoedig op een republiek aan. These splitsten zich laat in twee groepen te gematigd republikeinse girondijnen veelal welgestelde burgers uit het zuiden van Frankrijk en de jakobijnen veelal kleine middenstanders. De verhouding tussen koning volk werd slechter door het uitbreken van de oorlog met Oostenrijk en pruizen in het voorjaar van 1792. De girondeinen deelde hun ideeŽn ook in het buitenland gestalte doen geven. Vijanden trokken Frankrijk binnen. De vijandelijke opperbevelhebber publiceerde manifest waarin hij de Fransen op dreigende toon sommeerden koning gehoorzaam te zijn en verklaarde Parijs totaal te zullen verwoesten, indien Lodewijk nog eens beledigd werd. In de nacht van 19 augustus vervingen jakobijnen de Parijse gemeenteraad door een revolutionaire commune o.l.v. de geweldige volksmenner Danton. De jakobijnen beheerste Parijs en vele departement de koning werd geschorst en opgesloten in de tempel. Het vijandelijke leger o.l.v. Brunswijk rukte op naar Parijs tal van arrestaties hadden plaats. De gevangenis werd gevuld met verdachte van de vijand. Honderden van deze verdachte werden opgegroeide wijze vermoord. De de beruchte september moorden de opmars van Brunswijk werd bij valmy gestopt. De nieuwe kamer schafte met algemene stemmen het koningschap af Lodewijk de veertiende werd ter dood veroordeeld en stierf begin 1793. Na de slag bij valmy naar de Fransen met succes overgegaan tot het offensief groot deel van de Duitse wijnstreken werden veroverd. De Oostenrijkers werden uit de zuidelijke Nederlanden verdreven. Een en ander aan leidde tot verschillende coalities tegen Frankrijk tussen 1793- 1815 de oostelijke prijzen sloot zich Engeland Nederland en spanningen aan. Spa jaren trokken zij Frankrijk binnen. De Engelse kreegen Toulon in handen. Bovendien was de binnenlandse toestand gevaarlijk in verschillende streken varen er royalistische opstanden uitgebroken en de jakobijnen bestreden de girondijnen. De jakobijnen namen in Parijs de macht over en stelde een uiterst democratische grondwet samen die echter nooit werd ingevoerd, vanwege de interne tegenstellingen. Daarentegen organiseerde zijn met geweld heerschappij. Een schrikbewind dat we jullie 793 tot de juli 1794 duurde. De opstanden in departement en werden hard neergeslagen. Ook de buitenlandse vijanden stonden tegenover de sterk leger. Robert Pierre werd daarin een almachtig. Als overtuigt aanhanger van Rousseau liet hij de eredienst de reden vervangen door een staatsgodsdienst kunnen bestaan van Opperwezen en de onsterfelijkheid van de ziel erkend werd. Vanwege zijn despotische optreden werd ook robespierre zelf ten val gebracht in 1794 door de jakobijnen. In 1795 werd algemeen kiesrecht afgeschaft weer voor census kiesrecht. Uit vrees dat de verkiezing monarchisten de meerderheid zouden behalen bepaalden de conferentie dat ze tweederde deel van de nieuwe volksvertegenwoordiging staat daarmee eens aanwijzen. Hierdoor ontstond in 1795 en gaullistische oproer dat door de 26-jarige generaal Napoleon Bonaparte bedwongen werd. Daarmee was republiek voorlopig gered tegenover het buitenland stond is republiek sterk. In 1795 werd Nederland veroverd dat al ter plaatse republiek de bondgenoten van de Franse werd en rijnland weer bezet. Prijzen en spanningen sloot in datzelfde jaar vrede. Alleen Engeland en Oostenrijk zette de strijd voort.

Voor de nieuwe regering bleef er moeilijkheden. De economische toestand was Peeters legt hij gestreken waren tijdens de burgeroorlog verwoest, steden gedeeltelijk ontvolkt. Velen verlangen naar krachtig bestuur de royalisten van het plan om de oudste broer van om de koning als Lodewijk de achttiende bekroonde opgedragen. Het plan mislukte omdat de aanvoerder van het Franse leger in ItaliŽ Bonaparte toe bestond het voorjaar van 17 96 drong hij ItaliŽ binnen, versloeg de sardieniers en noodzakelijk koning vrede te sluiten, waarbij savoje en Nice aan Frankrijk werden afgestaan. de Oostenrijkers moesten terugtrekken en ontruimde na de nederlaag bij lodi een groot deel van Lombardije Oostenrijk stond de zuidelijke Nederlanden aan Frankrijk af. Zo eindigde de eerste coalitieoorlog met de grote uitbreiding van Frankrijk alleen Engeland zette de strijd voort. Napoleon brandend toch naar Egypte van waaruit een aanval op voor IndiŽ en niet onmogelijk leek. Nelson vernietigde zijn vloot bij Egypte. Tevens verklaarden de sultan van Turkije Frankrijk de oorlog. In Europa vormde zich een nieuwe coalitie tegen Frankrijk de coalitie van Engeland Oostenrijk Turkije en Rusland zorgde voor druk op Frankrijk op vier plaatsen waaronder in Noord Nederlands werd Frankrijk aangevallen. Frankrijk werd gered door onenigheid tussen de Russen en de Oostenrijkers. De toestand was enigszins verbeterd door Napoleon terugkeerde. Op zijn terugtocht in Parijs juicht het volk en toe .de Fransen zagen in hem de redder. De tijd voor een alleenheerser was gekomen. Napoleon begreep dit een door de staatsgreep van een negende november 1799 wist hij met behulp van zijn grenadiers een einde aan het directoir te maken. Napoleon werd eerste consul met bijna dictatoriale macht. Van democratie was geen sprake meer op de revolutie volgt thans de militaire dictatuur.



Nederland tijdens de Franse revolutie.

In het begin van 1793 verklaarden de nationale conventie de oorlog aan stadhouder Willem de vijfde.. De meeste vestingen gaven zich zonder slag of stoot over, alleen Willemstad hield stand. En 7094 waarde Franse sterk genoeg om een verdeelde vijanden terug te drijven. De zuidelijke Nederlanden werden opnieuw bezet. Ons land werd in 1795 veroverd. Willem de vijfde vluchtte naar Engeland. De Franse werden als verlosser ingehaald. De roemrijke republiek ter verenigde Nederlanden was roemloos ondergegaan. Het oude regering stelsel verdween onmiddellijk. Door uitvaardiging van rechten van de mens en de burger gaf men te kennen, dat thans de tijd van vrijheid en gelijkheid was gekomen. De verhouding tussen Frankrijk en Nederland werd in het Haagse verdrag geregeld:

- Frankrijk en het Duitse republiek sloten een of-en defensief verbond

- Vlaanderen Maastricht in Venlo werden afgestaan

- Nederland zou f. 100 miljoen betalen en moest tot algemene vrede 25.000 man Franse troepen onderhouden. Door die bepalingen was ons land feitelijk voorstel staat geworden. Ons land werd voorstel betrokken in de oorlog van Frankrijk met Engeland, die onze handel vernietigde een binnen korte tijd het verlies van alle koloniŽn behalve Java ten gevolg gehad. Toen de Engelsen in 1797 de vloot bij camperduin reisverslagen hadden, beheerste zij de zee geheel. Van de nieuwe vrijheid en gelijkheid profiteerde vooral katholieke. In de nationale vergadering zonder twee partijen scherp tegenover elkaar, de vooruitstrevende Unitarissen, die staat eenheid winsten en meer behoudende federalisten die een zekere gewestelijke zelfstandigheid wilde. In 1797 werd de grondwet aangenomen die feitelijk een compromis was. Deze werd bij volksstemming verworpen de unitarissen waagden daarop in 17981 staatsgreep. De voornaamste tegenstanders werden uit de nationale vergadering verwijdert. De grondwet van 1798 was een navolging van de Franse. De uitvoerende macht, vijf directeuren, de wetgeving aan het vertegenwoordigend lichaam dat zich splitste in de eerste en tweede kamer. In de grondwet waren hoofd begint slag van de Franse revolutie neergelegd terwijl voor Nederland ook het beginsel van de staat eenheid nieuw was. Uit het vrijheid beginsel vloeide onder andere voort vrij vergoedt dienst en van drukpers. De meeste bestuurders waren van matige kwaliteit en er ontstond administratief chaos. De moeilijkheden vermeerderde in 1799 doordat Nederland in de tweede coalitieoorlog betrokken werd. Nederland was sterk afhankelijk van Frankrijk die werd grote toen Napoleon in 1999 zijn militaire dictatuur had gevestigd.



Het tijdperk van Napoleon 1799-1804

de strijd tegen Engeland en Oostenrijk bleef veel gevaar opleveren. Zelf trok hij onder grote moeilijkheden in 1800 met een leger over de Grote sint-bernhard en versloeg zijn vijanden ten noorden van Genua, terwijl Moreau zijn Duitsland binnenviel in de buurt van MŁnchen een overwinning behaalde bij hohenlinden. De weg naar Wenen lag voor Franse alpen, waardoor de keizers noodzaak was in 1801 vrede te sluiten. Terrein bleef grensrivier terwijl in ItaliŽ de toestand van 1797 hersteld werd. Daarmee het einde van de tweede coalitieoorlog. Voor in 1802 kwamen, nadat de hardnekkige tegenstander van Frankrijk william Pitt in Engeland was afgetreden vrede van amiens tot stand. Hij een berekening, waarbij Engeland de veroveringen teruggaf behalve zijn Londen. Napoleon had een nieuw bestuur in Frankrijk ingericht dat woorden rust en welvaart bracht. De leidende beginselen van Napoleon waren zelf een oppermachtige positie innemen, door een politiek van verzoening alle krachten in Frankrijk te doen samenwerken en het gelijkheidsbeginsel uit de revolutie te behouden. De verkiezing van de geestelijkheid door het volk verfilmt. De Franse regering zou bisschop aanwijzen. Om het recht met zijn vele plaatselijke verschillen meer eenheid te brengen dit Napoleon bestaande wetten codificeren. Zo kwam het burgerlijk werd op tot stand. Een zeer belangrijk beginsel de revolutie wensen Napoleon niet erkennen dat vervolgens invloed en vrije meningsuiting. De meeste mensen waren daarmee tevreden, vooral omdat de economische toestand verbetert en. Er heerst veiligheid te worden, oude wegen werd hersteld nieuwe aangelegd. Napoleon systeem ontbrak nog een schakel: de monarchale waardigheid. Stelselmatig trachtte hij ook die te bereiken. Met Grotestraat zee had de tweede december 1804 en tegenwoordigheid van de paus bekroning's plechtigheid in de Notre Dame plaats.



Het keizerrijk tot de vrede van Wenen 1804-1809

met het keizerrijk keerde het ancien regieme terug er was zelfs tweede orde het legioen van leer opgericht, thans ontstond zelfs een formele keizerlijke Alan met baronnen gaven hertogen en prinsen. Geheel in strijd met het beginsel van gelijkheid. Als keizer werd Napoleon meer en meer de eerste achtige despoot, die geen mening naast de kleine deel aan zijn tienjarig bewind is een aaneenschakeling van oorlogen. Napoleon besloten de landing in Engeland en bracht retour sterk krijgsmacht bijeen. Ondanks de zorgvuldige voorbereiding, plan niet uitgevoerd worden, omdat Engeland per se te sterk bleek. Bovendien is Pitt, milieuminister was geworden in 1805 de derde coalitie tot stand te brengen tussen Engeland Rusland Oostenrijk en Napels. Napoleon versloeg de Oostenrijkers en de Russen in de beroemde drie keizer slag bij Austerlitz. Een Frans Spaanse vloot werd echter vernietigd in 1805 bij travelgar door Nelson. Begin 1806 wensen Napoleon een grootscheepse versteviging van zijn macht. De Duitse vorsten die hem gesteund hadden kregen vergroting van gebied en verhoging van lang. Omdat het oude Duitse keizerrijk uiteengevallen was lichte Franse de twede de titel of warrants keizer meer en noemde zich Frans een punt de Duitse rijk werd afhankelijk van Napoleon. Hij benoemde zijn oudste broer Josef tot koning van Napels. Zijn broer Lodewijk werd koning van Holland. Door machtsaanwas van Napoleon begon prijzen zich bedreigd voelen in augustus 81006 sloten koning Frederik Willem de derde zich de Engeland Rusland aan tot de vierde coalitie Napoleon wist zijn vijanden te verrassen. De jena en auerstadt werden de Pruisen vernietigd. De koninklijke familie trok naar alles Pruisen, waar met behulp van de Russen verwachten. Daar werd in 1807 nog gevochten, doch na de nederlaag bij Frietland besloot het zaak tot vrede. Napoleon had het idee om samen met het zaak Europa te beheersen de keizer het Westen de tsaar het Oosten. Alexander erkende het keizerrijk met de voorstel staten. Uit een aantal streken vormen Napoleon de nieuwe voorstel staat het koninkrijk Westfalen. Door vrede van tilsit met de tsaar was Napoleon beheerste geworden van West en centraal Europa. Hij kon zich opmaken tot de beslissende strijd tegen de felste tegenstander: Engeland. Militair was Engeland niet te overwinnen. Vandaar de uitvaardiging van het continentaal stelsel waarbij Frankrijk en alle afhankelijke staten voor het verkeer in Engeland gesloten werden. Het plan van de keizer mislukt omdat Engeland door een uitgebreide smokkelhandel heel wat aan Europa bleef leveren. Voor ons land was het stelsel noodlottig op de economische toestand. Napoleon wist Zweden tijdelijk tot de invoer van de continentaal stelsel te dringen. Portugal werd de Franse troepen bezet. Ook in ItaliŽ trachtte Napoleon het stelsel door te voeren. Die is de zevende die zich verzetten werd gevangengenomen. Hiermee kregen problemen met de geestelijkheid. Was sterk nadeel in relatie tot Spanje Napoleon had zijn onbekwame broer Josef op de Spaanse troon gezet maar het Spaanse volk verzetten zich. Een gevaarlijke volksopstand brak uit. Gesteund door de Engelse. Van deze moeilijkheden trachtte Oostenrijk gebruik te maken om de verloren gebieden ter herinnering. Het leger was georganiseerd en versterkt. Met Engelse hulp ontstond de vijfde coalitieoorlog, deze coalitie bestond uit Engeland Oostenrijk en Spaanse en Portugese guerrilla leiders. Na een aanvankelijke nederlaag wist Napoleon een overwinning te behalen. De Oostenrijk moest weer heel wat land afstaan zo eindigde ook de vijfde op coalitieoorlog met grotere macht verheffing van Napoleon.



Nederland gedurende het consulaat 1799-1810

Of de geschiedenis van ons land tijdens het consulaat in het keizerrijk toont hoe sterk afhankelijk Nederland doen van Napoleon was. De nieuwe grondwet in navolging van de Franse van 1799. Betekende regeringsmacht een college van twaalf leden. De volksvertegenwoordiging had weinig invloed van. Het kiesrecht werd beperkt door een Simpsons. De beginselen waren minder democratie minder centralisatie verzoening tussen de partijen. Het streven naar verzoening blijkt het feit dat de nieuwe regering naast vroegere patriotten ook voor een gezinde en oud regenten een plaatshadden. De binnenlandse verzoening volgde die met het buitenland onder andere vrede met Engeland te amiens. De verhouding tot bedrijf stadhouder verbeterde: het warenhuis deed afstand van zijn richting Nederland en terecht voor een nieuw gebied in Duitsland. Zoals geen werkelijk een betere tijd voor de paarse republiek, waardoor het weder uitbreken van de oorlog tussen Napoleon in Engeland in 1803 veranderde de situatie zich de meeste koloniŽn ging opnieuw spoedig verloren. Napoleon stelden 1804 vertrouweling aan het hoofd van de republiek. Rutger Jan schimmelpennink.. Deze ontwierp onder goedkeuring van Napoleon een nieuwe constitutie. Die was meer centralistisch en nog minder democratisch. In 1805 werd deze vervangen door Lodewijk Napoleon. Door zijn spilzucht en ongedurigheid joeg hij het land op hoge kosten. Maar het belangrijk was wel de invoering van burgerlijk wetboek. Het koninkrijk uitvergroot, door vrede van tilsit in 1807. Het zwakke punt de belangrijkste bestuur was een afhankelijkheid van de keizer met name in verband staan slechts staat de financiŽn. Hij bekroning wekte de woede op van zijn broer omdat het continentaal stelsel waarop Napoleon slaat de politiek geheel berusten, ter wille van de Nederlanders niet streng genoeg toepassen. Napoleon besloot daarom een einde Lodewijk regering te maken. De eerste inval in Zeeland gaf de toe een geschikte aanleiding. De Napoleon beschuldigde hem het land onvoldoende verdedigd hebben ontboden naar Parijs in 1810 deed Lodewijk afstand van regering. Waarop Napoleon het land inlijfde bij Frankrijk.



Het hoogtepunt en valsheid keizerrijk 1810-1815

door vrede van Wenen van 1809 bereikte Napoleon 's nachts zijn hoogtepunt gedurende twee volgende jaren was er vrijwel onbeperkt machthebber in West en meer Europa alleen Engeland hield strijd vol en steunde Spaanse opstandelingen. De macht van Napoleon was meer zijn aanwijzingen want het was en geweld heerschappij geworden zonder innerlijke kracht. Hij was niet langer de derde Frankrijk verlangde naar vrede bij 3, de keizer wilde macht vergroting, dus oorlog. De tegenstanders versterkte zich. Vooral Pruisen werd sterker. In 1812 be begon de toestand van Napoleon te wijzigen de guerrilla in Spanje eiste nieuwe troepen terwijl Wellington bestrijdt met succesvol hield en in het Pirenese schiereiland doordrong. Tevens voltrok zich een wijziging in de verhouding tot Rusland. Er bestonden zoveel tegenstrijdige belangen. Bijvoorbeeld ten opzichte van Polen en de Balkan. Al deze oorzaken deden oorlog in 1812 uitbreken. Rusland sloot verbonden en ontevreden. De bijna 400.000 man trok Napoleon de vijandelijke grens over zijn plannen mislukte door de uitgestrektheid en ongewone strijd wijzen van de Russen. Maar is toch nog Moskou te bereiken nu zou Alexander genegen zijn tot vrede, maar zijn plannen verijdeld doordat de oude hoofdstad in vlammen opging. blijven in verwoeste stad was onmogelijk. De Franse werden reeds tegen plunderen streken teruggedreven en zo begon de vreselijke tocht vanuit, dus slechter geleden troepen door de eindeloos snel vrouwen. De keizer verliep nog Rusland zijn leger en snelde naar Parijs om nieuwe troepen bijeen te brengen. Het eerst koos Pruisen zeiden van zijn tegenstanders. Oostenrijk sloot zich daarbij aan. Na een laatste overwinning van Napoleon bij dresden kwam de ontknoping tijdens de grote veldslag bij Leipzig in oktober 1813. Daarbij leden Franse nederlaag. Napoleon snel terug naar zijn eigen land om het te behoeden voor een inval. Nadat een vredesaanbod van de geallieerden was afgeslagen trokken deze in 1814 op verschillende plaatsen de rijn. Ze bereikte in maart Parijs. Dat betekende de val van het keizerrijk. Napoleon was gedwongen afstand van de troon te doen. De oudste broer van onthoofde Lodewijk de zestiende werd tot Lodewijk de achttiende als koning van Frankrijk uitgeroepen. De overwinnaars lieten Napoleon de titel van keizer behouden en gaven de soevereiniteit van het eiland,. Het Frankrijk sloot de geallieerden vrede van Parijs, waarbij het te grenzen van 1792 kreeg. Door opeenvolgende fouten van de nieuwe koning ontstond al spoedig weer het verlangen naar de terugkeer van Napoleon. Hij ontsnapte van Europa en landen met ruim honderdman bij Cannes. Hij riep het volk op de vluchtende revolutie te verdedigen. Een nieuwe zevende coalitie tegen Napoleon was geboren. De Engelse en de Nederlanders trokken evenals de Pruisen Frankrijk binnen. Op 18 juni 1815 viel de beslissing bij Waterloo. Nadat Lodewijk de achttiende teruggekeerd was sloot de verbonden mogendheden met hem het tweede vrede van Parijs. Waarbij zetterij teruggebracht tot grenzen van 1790. Ook moesten zij 700 miljoen francs betalen.

De Egyptische kwestie dier voortvloeiden van uit de Griekse vrijheidsoorlog. De eerste nuchtere memet Ali die Egypte met Franse hulp tot grote ontwikkeling gebracht had eiste van de sultan van SyriŽ, dat hij de hen beloofde

peleponnesus had naar vrij worden van Griekenland niet gekregen had. Na de weigering van de sultan veroverde hij het grijze gebied en liet zijn leger op Constantinopel aanrukken. Zwaar de eerste die liever zwak Turkije dan een krachtige Egyptische rijk zag steunde Turkije meer Engeland. Frankrijk steunde Memet. Grote oorlog leek aanstaande omdat in 1840 Pruisen en Oostenrijk zich met Engeland en Rusland verenigden. Hierdoor bekoelde de krijgers lust in Frankrijk. Een ander deel van Noord Afrika Algerije wist Frankrijk te onderwerpen. In 1840 begon met het ministerie guizot dat laatste conservatieve tijdperk van het burgerlijk koningschap. Zijn afkeer van vernieuwing lieten blijken door een verbinding met Oostenrijk en Pruisen in Zwitserland te interveniŽren. Gunsten van de conservatieve. De liberale meerderheid overwon Zwitserland ontwikkelde zich rustig tot een democratische bondsstaat.Guizot weigeren elkaar kiesrecht hervorming. Daardoor kreeg hij de republikeinen en de liberalen tegen 6. Er ontstond een oproerige beweging in Parijs de koning was genoodzaakt in 1848 Guizot te ontslaan en droogte liberalenThiers voor. De hervorming's partij had gestegen vier en Frankrijk schenen liberale monarchie te worden, waardoor noodlottige botsing tussen manifestanten en soldaten brak het oproer opnieuw uit een zo hevig dat Louis Philippe afstand deed ten behoeve van de kleinzoon begraven Parijs. De republikeinen die prijzen volop in beweging brachten wisten dit te verhinderen en te bewerken dat de voorlopige regering tot stand kwam die de republiek uitriep(Tweede republiek 1848 tot 1852).



Het verloop te revolutie is van 1848.

De Franse februarirevolutie sloeg over een andere landen waardoor voor groot deel van Europa een democratische periode begon. De socialisten die op steun van de Parijse arbeiders konden rekenen hadden in het begin veel invloed. Het verloop het bewind was na algemeen kiesrecht gebracht, zonder vrouwen. In 11848 stelde de nationale vergadering en constitutie op die de wetgevende macht opdroeg aan een kamer, de algemeen kiesrecht samengesteld en de uitvoerende macht aan een niet onmiddellijk hectisch paar president. Lodewijk Napoleon was er terug op het politieke toneel gekomen en hij werd met grote meerderheid tot president gekozen. Zo werd de democratische revolutie van 1848 niet anders dan een overgang tot een nieuw tijdperk van absoluut is me.



Duitsland

ook een Duitsland heerste dicht voor het uitbreken van februarirevolutie ontevredenheid het was haar eilander Karel Marx die in 48 het communistisch manifest publiceren.

Regeerders sedert 48 de conservatieve Frederik Willem de vierde. Naar aanleiding van een botsing tussen soldaten en het volk kwam de nationale vergadering bijeen waarin radicalen die evenals de Parijse arbeiders van de hoofdstad in beweging brachten veel invloed krijgen. Voorlopig de democratische beweging Pruisen veel succes. Trouwens heel Duitsland vrijzinnige regering stelsels ingericht werden trachtte men ook de Duitse eenheid tot stand te brengen. De frank voorts kwam daartoe een Duitse parlement gekozen volgens algemeen kiesrecht bijeen en de voorste durven zeggen wegens de heersende stemming onder het volk daartegen niet verzetten. Langzaamaan medewerkster neerslaan van de Parijse jun oproer stakende conservatieve het hoofd erop onder andere in Berlijn en Wenen. De Parijse koning ontbond in 1848 de nationale vergadering. Radicale leider van het parlement trachten door volksoproer een Duitse republiek tot stand te brengen, maar de regeringen waren zeer sterk genoeg geworden om deze te onderdrukken. Verbeterende vierde poogde nog de Duitse voorste voornaam verbonden Pruisen te winnen zal een nieuwe eenheid te verkrijgen. Vorming van een democratisch Duitse rijk was mislukt. De Duitse eenheid zou twintig jaar later totstandkomen, maar dan door Pruisische militaire macht en niet op liberale democratische grondslag.



De Habsburgse monarchie en ItaliŽ

bij de eerste inwerkingen van februarirevolutie blijkt grote haat tegen stelsel van Metternich en de innerlijke zwakheid van Lodewijk. Overal waar opstanden huis. In 1848 moest Metternich vluchten voor een volksbeweging in Wenen en enige tijd later werd keizer Ferdinand gedwongen de nationale vergadering bijeen te roepen die een grondwet samenstellen. In Praag had een heftige beweging onder de zesde plaats, die een groot Slavische rijk hoopte te stichten. Ook in ItaliŽ ontstonden geweldig volksbewegingen, die ten doel hadden meer invloed van het volk, een verdrijving van de gehate Oostenrijkers en eenheid van ItaliŽ. De Habsburgse monarchie schijnt ten onder te gaan, er toch is zijn nog stand te houden en te overwinnen. De voornaamste oorzaak hiervan was de onderlinge verdeeldheid van haar tegenstanders. Moeite hadden ze met Hongaren tot onderwerping te brengen. Pas nadat de machtige tsaar Nicolaas de eerste hulptroepen gevonden had bezweken de Hongaren voor overmacht van de Russen en Oostenrijkers. Uit vrees voor de grote macht van Oostenrijk in ItaliŽ en tevens ondersteunde geestelijkheid te verwerven van president Paul de paus een Franse leger te hulp.

Terwijl Frankrijk Duitsland Oostenrijk in ItaliŽ door opstanden oorlogen geteisterd werden blijven het in de meeste andere Europese landen vrij kalm. Nederland kreeg in 1848 vooral onder invloed van de revolutionaire beweging Duitsland en nieuwe grondwet in liberale geest waardoor de gegoede burgerij meer invloed kreeg. Het absoluut is me was iets verzwakt. Het streven van nationaliteiten naar zelfstandigheid en eenheid was totaal mislukt Oostenrijk en Rusland bleek een beletsel voor de vorming van Duitse en een Italiaanse eenheidsstaat.



Engeland in de eerste helft van de negentiende eeuw

Engeland had zich in de vorige eeuw een sterke politieke en economische positie verworven. Het was de onvermoeide tegenstander van Napoleon geweest. Londen werd het financieel wereldcentrum. Door verstandige staatslieden werden langzaam hervormen ingevoerd, zodat Engeland langs de weg revolutie verkreeg waarbij verschillende andere staten door revoluties niet mogelijk bleek. Het sterk toegenomen eigen gebruik had ontbossing en steeds nijpend herhaalt schaars tengevolge. Dit vraagstuk werd opgelost door de uitvinding van de cokesoven. Nadat de Amerikaan Fulton stoomboot had uitgevonden opende in 1825 George Stevenson de eerste spoorweg. Het berichtenverkeer werd bevorderd door de elektromagnetische telegraaf van morsen en eind 18 eeuw was ook al de stoommachine uitgevonden. Door James watt. Naast groothandelaren verhuur voor de autofabrikanten en mijn eigenaren verbazende rijkdommen naar de toestand van de arbeidersbevolking werd slechter. Veel van de landarbeiders waren afkomstig van het platteland omdat ze hierdoor de enclosers en omzetting van Baalen in zijn land geen bestaan, vinden. In Liverpool werden de hogere klassen in 48 gemiddeld 35 jaar oud, de arbeidersklasse vijftien jaar. Het Engels kiesstelsel bekeerde nog uit de middeleeuwen was daardoor geheel verouderd. De grootgrondbezitters stapte onevenredig veel macht en andere groep in de samenleving verlangen naar hervormen van het kiesstelsel, maar het tories weigerde hardnekkig enige wijziging aan te brengen. Ook van de conservatieve koningen George derde en George de vierde was niet te verwachten. De katholieke hadden nog bijzondere reden tot ontevredenheid dat zij volgens de oude test-act van alle regering kan de waren uitgesloten. Het was vooral hartelijk voor Ieren. Een groot deel van dit land was in bezit gekomen van Engels leren hier belangrijke inkomsten van trokken terwijl eerste pachters in armoede leven. Verder moest het tiende betaald worden aan de anglicaanse kerk hoewel de bevolking overwegend katholiek was. Om een burgeroorlog gekomen werd de test-act opgeheven. In 38 tijd die jullie revolutie haar invloed in Engeland gelden. De Whigs voelden zich sterker de grote massa van het volk stond achtereen en de nieuwe koning Willem de vierde was anders dan zijn voorgangers niet afkerig van hervormingen. Dit verzwakte de tories. In 1832 kwam er een reform bill. Waarbij de zetels van het Lagerhuis meer in overeenstemming met het aantal inwoners werd verdeeld. De arbeiders verwierven nog geen kiesrecht. In 1833 landen werd tot beperking van de kinderarbeid tot stand. En afschaffing van de slavernij in de koloniŽn. Daarmee was Engeland andere landen voor. De belangrijke hervormingen werden voortgezet tijdens regering van koningin Victoria die haar woning binnen de vierde opvolgden. O.l.v. Adam Smith was er een nieuwe economische leer ontwikkeld die stond voor vrijheid in handel en industrie. Zij wensten in eerste plaats afschaffing van de invoerrechten, die het graan dus bloot duur maakte ze verzetten zich tegen sociale wetgeving. de richting van lassai faire. In 1849 zegevierde het vrij handel stelsel, wat een positief effect had op Engelse handel.. Verschillende hervormingen verbeterde wel de maatschappelijke positie van de arbeiders, maar wettelijke politieke invloed hadden deze nog niet. Evenmin als de arbeiders bereikte de Ieren hun doel. Er begon een sterke emigratie naar Amerika waar zich ten slotte enige miljoenen die vestigden die gaarne elke Antilliaanse beweging in het moederland financieel en moreel steunden.



De verenigde Nederlanden 1815-1830

de hereniging van de noordelijke en zuidelijke Nederlanden die stedelijke opstand tegen spanning gescheiden waren was een gevolg van de politieke grote mogendheden in de eerste plaats Engeland. Het wenste een orgaan van Frankrijk vrij sterke bevriende mogendheid. Engeland gaf in 1814 de kolonie terug met uitzondering van de kaap Ceylon. Zuid Nederland was stelselmatig verfranst waardoor het Vlaams en bij de ontwikkelde geminacht dialect was geworden. Willem de eerste wat een moeilijke taak al deze tegenstrijdige belangen met elkaar in overeenstemming te brengen. Moeilijkheden begonnen al in 1815 bij de besprekingen over de grondwet die voor de nieuwe staten gelden. Een ontwerp werd door de volksvertegenwoordiging worden aangenomen maar door de meerderheid van de opgekomen notabelen uit het zuiden verworpen. De voornaamste bepalingen van een nieuwe grondwet waren: de uitvoerende macht aan een koning die de wetgevende macht uitoefent in samenwerking met de staten generaal. 2. Bij staten generaal bestaat twee kamers eerste kamer wordt voorgelezen door een koning benoemd. De grondwet van 1815 was gematigd conservatief te koning was een constitutie gebonden, maar bezat toch een sterke macht. De koning benoemde en ontsloeg zijn ministers naar eigengoed vinden, terwijl hij bovendien in plaats van bij de wet zoveel mogelijk bij koninklijk besluit geregeerd werd. De verdienste van in de eerste laag vooral op economisch gebied. Tot ontwikkeling te brengen. In de steden eerste nog veel armoede. De Nederlandse kooplui waren vroegere relaties in de koloniŽn grotendeels kwijt. Ze hadden weinig ondernemingsgeest en de Engelsen waren overal de baas zelfs in de Nederlandse koloniŽn. Reeds d dadelijk in 1814 nam Willem de eerste het initiatief tot oprichting van een Nederlandse bank. De handel op de Oostzee en langs terrein herstelde zich langzamerhand. Ook Antwerpen ontwikkelde zich voorspoedig. De koning werkte voor een uitstekend stelsel van kanalen en wegen en later voor spoorweg aanleg. In 1824 werd een Nederlandse handelsmaatschappij opgericht. De scheepvaart op IndiŽ nam toe wat gunstig was voor de scheepsbouw en de textielnijverheid. Zuid Nederland. De bemoeienis van Willem de eerste voor de handel hadden tot resultaat dat de Nederlanden 38 tweede handelsland ter wereld waren al had Engeland nog negen maal zoveel schepen. Door de invoering van moderne machines ontstonden belangrijke katoen en in de fabriek in Gent en grote eisen industrie. De toestand de arbeidersklasse was slecht. Lage lonen overmatige arbeidsduur, die de arbeid, slecht ingerichte werkplaatsen et cetera. In Zuid Nederland ontstond onrust over zijn bestuur. Onder andere vanwege de wijze waarop de grondwet was aangenomen, de achterstelling van Zuid Nederland bij staten betrekkingen, en het aantal kamerzetels. Verder hadden de eerste Nederlandse als officieel. Taal van het Zuid Nederland een bepaald, omdat de verontwaardiging opwekken van de waarde en verfranst Vlamingen. Van de grootste betekenissen was de tegenstand van de geestelijkheid. Reeds duidelijk in 1815 verklaarde Franse bisschop van Gent de grondwet strijdig met de geestelijke teruggekeerd. In enkele opzichten gaf Willem de eerste toe zowel in andere gevallen buitengewoon streng werd opgetreden. in juli van 1830 brak in Frankrijk te juli revolutie uit die ook op Zuid Nederland een geweldige invloed uitoefenen. Een opstand daar leidde ook tot een algemeen opstand. Willem de eerste zon troepen onder zijn beide stand naar Brussel wat onrust deed toenemen. Het bleek de prins van Oranje dat door invoering van de bestuur scheiding tussen Noord en Zuid te ontevredenheid weggenomen zou kunnen worden. Een deel van de opstandelingen wenste afscheiding van het noorden. Nu gaf Willem zijn tweede zoon Frederick bevel Brussel gewapende hand te bezetten maar na vier jaar strijd werden Nederlandse troepen uit de stad geworpen. De laatsten de regering in bestuur scheiding toe. De verbetering groeide nog nadat Antwerpen gebombardeerd was door de commandant derde citadel chasse. Een nationaal congres proclameerde dan ook in november 38 de onafhankelijkheid van BelgiŽ een sloot het huis massaal voor eeuwig van de troon uit. Tijdens een conferentie van de vijf grote mogendheden te Londen die een wapenstilstand uitvaardigde en tot een scheiding besloot met de volgende voorwaarden. Een punt Nederland krijgt grenzen van 1719 2. Luxemburg blijft aan binnen de eerste. BelgiŽ wordt verklaard tot een nieuwe staat. In 1831 werden de voorwaarden ten gunste van BelgiŽ gewijzigd. Binnen de eerste weigerde een besloot de Belgen door de wapenen tot het aannemen van de aanvankelijk regeling te dwingen. De veldtocht duurde slechts tien dagen. Het Nederlandse leger trok uit Noord-Brabant onder leiding van de prins van Oranje de grens over. BelgiŽ was overwonnen maar werd gered door Frankrijk troepen vond. Koning Willem wenste geen oorlog met Frankrijk en BelgiŽ ontruimen. De scheiding voorwaarden werden opnieuw onderhandeld in oktober 18 31 ten gunste van ons land geregeld. Een deel van Limburg met Maastricht komt een Nederland toe. In 1839 van eind regeling tot stand, gelijk aan de laatste regeling van 1831, behalve dat het Belgische aandeel in de rente van de staatsschuld van verlaagd werd tot 5 miljoen.

Liberalen onder leiding van de Leidse hoogleraar doorbreken wenste meer volkse invloed, nog daartoe was Willem de eerste niet geneigd. Vandaar ook tot de grondwetsherziening van 48 die wegens afscheiding van BelgiŽ noodzakelijk was uitliep op enkele vrij om belangrijke wijzigingen. De stemming tegenover de koning werd slecht. Bekend werd dat er van plan was in het huwelijk treden met een katholieke Belgische gravin in 48 deed afstand van de troon. Zijn oudste zoon Willem de tweede volgde hem op(1840-1849).
 

 


Het tijdperk van Willem de tweede(1840-1849)

de nieuwe koning die gehuwd was met Anna Paulowna een zuster van tsaar Nicolaas de eerste was een populaire figuur. Een voorstel tot grondwetswijziging dat negen liberale kamerleden o.l.v. Thorbecke in 1844 hadden ingediend werd echter waren overwegend conservatief tweede kamer met grote meerderheid verworpen. Wat echter jarenlang werk van liberalen niet had vermocht volbrachten de revolutie van 1848 in enkele dagen. Vooral onder invloed van de gebeurtenissen in Duitsland werd Willem de tweede volgens zijn eigen zeggen en 24 uur van conservatief liberaal en daarom stelde hij in maart 1848 commissie een onder voorzitterschap van Thorbecke. De nieuwe grondwet van 1848 maakt ons land een parlementair bestuurde constitutionele monarchie. Er was echter nog geen algemeen kiesrecht. Rechtstreekse verkiezingen voor de tweede kamer provinciale staten en de gemeenteraden, verkiezing van eerste kamer door de provinciale staten. Recht van initiatief interpellatie en enquÍte. Vaststelling van de begroting. En volkomen vrijheid van godsdienst drukpers vereniging vergadering en onderwijs. In 1849 stierf plotseling Willem de tweede.

Het tijdperk van de vestiging ter Italiaanse en Duitse eenheid (1850-18'70) tussen 1815 en 1850 bestond er betrekkelijk tevreden tussen de grote mogendheden. Naar aanleiding van de oosterse kwestie ontstond na veertig jaar de eerste onderlinge strijd. De claim oorlog die zou uitlopen op een tijdelijke versterking van Frankrijk aanzien. Sociaal overheerste in nederigheid Europa de grootgrondbezitters in West-Europa daarentegen de ondernemers in handel en industrie. Sommige staten of prijzen hoe strijd werden conservatief geregeerd anderen\zoals Engeland BelgiŽ Nederlands Duitsland werden volgens liberale beginselen bestuurd. De Frankrijk heerst een dictatuur. En sociale maatregelen. Behalve Nederland nog weinig of niets gedaan.

De tweede Franse republiek van 1848-1852 stond vrij wankel. Toen Napoleon op 2 december 1851 staatsgreep brachten van bijna niemand iets voor de nationale vergadering op. Duizenden arrestaties hadden er plaats, zodat zowaar Bonaparte Christie schrikbewind in Frankrijk heerst de punt in zijn keizerrijk zijn twee perioden te onderscheiden autocratische tot 68 en meer liberalen gedurende de laatste tien jaar. Gedurende zijn regering met Frankrijk een rijk land en dat stelde hem later instaat bezwaren oorlog schatte in die het 11861 moest opbrengen spoedig te betalen voor de arbeiders tijd Napoleon veel. Werk was in overvloed en hij trachtte doorstikte ouderdom en ongevallenverzekeringen ťťn en ander te leveren. Tsaar Nicolaas de eerste minister steeg in Europa nog gestegen was sedert revolutie naar 1848 precies zijn land rustig was gebleven, achtte de situatie Europa gunstig zijn invloed op de Balkan schiereiland te vergroten. Hij eiste van de sultan, de zieke man, het Perot per voorraad over alle Griekse katholieke en het Turkse rijk. De Russen tegen een inval naar weigering van de sultan. Een Frans Engels expeditie leger belandde op de kring om de belangrijkste vloot bases Sebastopol te veroveren. Deze bases moest zich in 1855 overgeven. Rusland was door deze strijd uitgeput en daarom besloot Alexander de tweede tot tevreden. Die kwam in 1856 te Parijs tot stand. Door de claim oorlog had Rusland zijn grote invloed in Europa verloren. De opvolger van Napoleon de tweede Napoleon de derde werd een der meest vooraanstaande vorsten van Europa.

 

De Italiaanse eenheid

sedert vele honderden jaren was ItaliŽ verbrokkeld en overheerste vreemdelingen. Napoleon de eerste had in zekere zin de eenheid versteld maar het bijna congres verbrak die weer vergroten de invloed van Oostenrijk. Veranderd worden de derde was niet ongenegen mee te werken tot verzwakking van Oostenrijk in ItaliŽ zijn gunsten van Franse invloed. 11859 verbrak tussen Frankrijk en Oostenrijk over SardiniŽ en oorlog uit die zonder al teveel gebiedswijzigingen alweer in hetzelfde jaar werd beŽindigd. Een eenheidsbeweging was zelfs hadden Frankrijk zich teruggetrokken had sterk ontwikkeld. Toscane en Parma hadden vorsten verjaagd ook strijd ItaliŽ werd verenigd naar interne strijd tussen sardinische troepen en het Oosten werd Victor Emmanuel de tweede in 18 61 uitgeroepen tot koning van ItaliŽ. Een poging van Garibaldi, 100 11867 de kerkelijke staat te veroveren mislukte doordat Franse troepen zijn legertje uiteendrijven. Toch toen 78 tot ongelukkige verloop van Franse Duitse oorlog naar poging om gedwongen was Perot moeten ontruimen trefzeker Emmanuel de handen vrij militair opgesteld bezetten, die daarop de hoofdstad van het herenigde ItaliŽ werd. De koning vestigde zich in Quirinaal terwijl het Vaticaan met omgeving aan de paus was vrij gebied gelaten werd. In tegenstelling met de achteruitgang van de wereldlijke macht van de paus werd zijn kerkelijk gezag in 78 steviger. In een encycliek had Pius de negende reeds eerder verschillende liberale denkbeelden streng veroordeeld. Nu stelde een oecumenische concilie dat in het Vaticaan gehouden werd, de pauselijke onfeilbaarheid als dogma van de katholieke kerk vast. De macht van de paus die volgens dit dogma begraven heeft van in zaken welk geloof verzwegen leer betreffen, niet te kunnen dwalen indien hij als algemeen leraar de kerk optreedt.