Evolutie van het heelal


0 seconde tot 10-43ste seconde na BB
Onstaan ruimte en tijd in hete dichte oersoep



GUT tijdperk hitte 10 tot 31 K (10-43ste tot 10-35ste seconde)
Onstaan van de zwartekracht andere krrachtgen nog verenigd. 10 tot de19 GeV. Bouwstenen van materie quark en leptonen zijn aanwezig en straling licht. overschot materie tegenover antimaterie. Veel botsingen met straling. 10-33 ste seconde na BB was volume ruimte meer dan een biljoen x biljoen keer teogenomen.



Inflatietijdperk 10 tot 28K (10 35ste seconden tot 10-32ste seconden)
Ontstaan sterke wisselwerking 10 tot de 14 GeV kortste afstandkracht die bv protonen samenhoudt. Er kunnen deen niuwe quark-antiquark paren ontstaan. In korte tijd sterke vergroting van het heelal



Hadronentijdperk 10 tot 15K (10 10/10-4 seconde) 100GeV
Ontstaan zwakke wisselwerking en electromagnetiosche kracht door verdere afkoeling mogelijk. Quark klitten samen en vormne protonen en andere hadronen.

 

Leptonen tijdperk temp 10 to 13 K 10 tot 9 K(10-4 sec tot 6 sec)
Heelal vooral licht 86MeV Er worden geen nieuwe hadronen meer gevromd en veel gaan over in straling door botsing met antideeltjes. Veel fotonen in heelal maar materie heeft de overhand. Na 1 sec na BB reageren neutrinos nog amper met de materie in heelal. 860KeV kort daarna heelal te koel voor paarvorming electronen en positronen. Alleen nog assimilatie geeft meer fotonen. Positronen verdwijnen en electronen blijven. Fotinen voorkomen dan nog proton electron interacties. Slechts 1 hadron op 1,7 miljard fotonen.



Vorming atoomkernen 10 tot 8 K (1 min 30 minuten) 78 KeV 26 KeV
Dichtheid van water. Fotonen verliezen steeds meer ennergie en kunnen niet meer verhinderen dat protonen en neutronen tot atoomkernen worden samengesmeed. Vrijwel alleen waterstof 75%, helium 24% en deuterium kernen. (Zwaardere kernen ontstonden uit fusieprocessen in sterren). Er zijn meer protonen dan neutronen omdat die door radioactief verval zijn gedaald, waarbij neutron vervalt in proton electron en neutrino. Na 30 minuten is verhouding tussen elementen voorgoed vastgevroren. Teveel afkoeling om nieuw samenklitten van kernen te laten ontstaan.



Vorming Atomen 3000 K (30 minuten 300.000 jaar) 0,26 eV
Ontkoppeling materie en straling. Tot die tijd soep atomen zijn geen lang leven beschoten. Als een electronn zich aan een kern bindt, wordt die weer losgelsagen door fotonen. Na 300.000 jaar is temp geazakt tot 3000 K en hebben fotonen niet meer voldoende energie om elctronen los te slaan van de kern. De eerste atomen kunnen ontstaan en blijven ontstaan. Het heelal werd transparant.


vorming van melwegstelsels temp 273K (1 miljard jaar na BB)

door samenklantering door grativicatiekracht ontstaan sterresteslsels. Dichtheid van lucht.


NU achtergrondstraling = 3K