Met het blote oog kan men aan het gehele firmament niet meer dan 5.000 sterren zien. Vanaf een enkele observatiepost niet meer dan duizend. Door de Mount Palomar telescoop kan mèn 10-21 sterren zien. Meer dan een miljoen sterren zijn gecatalogisèerd. De meeste sterren zouden dubbeisrerren zijn. Men schat dat 10-15 sterren planeten hebben en dat 10-12 sterren planeten hebben waarop leven voorkomt, Van enkele sterren is het bezit van planeten vrijwel zeker, van geen enkele het bezit van planeten met leven. Met het blote oog kan men slechts één enkele galaxie zien, de Andromeda-nevel, reeds in de negende eeuw in Perzie ontdekt. Deze nevel ligt op een afstand van twee miljoen Iichtjaren. Zo ver kan het menselijk oog reiken!

Door het werk van Edwin Powell Hubbie (1889—1953) van het Mount Wilson Observatorium weten wij dat de galaxieën niet alleen om hun centrum roteren, maar vanuit een centrum in het heelal uitwijken: het uitdijend heelal. Deze beweging moet dus eens vanuit dat Centrum begonnen zijn. Men neemt nu aan dat circa 13 miljard jaar geleden alle materie van ons heelal dicht samengepakt was in een soort oerster. (De materie in deze oer- ster is niet de materie die ‘wij nu kennen.) Deze oerster is geëx plodeerd (de ‘big bang’) en de materie verbreidt zich sedertdien in de vorm van galaxieën naar alle zijden in de ruimte.


Enkele cijfers:
De inhoud van de oerster was ongeveer 1/8.000 van die van ons zonnestelsel. Als bol gedacht met onze zon als middelpunt zou de planeet Mars zich nog juist binnen de bol bevinden.

Beeld van de uitdijing: een speldeknop die zich uitdijt tot de omvang van onze aarde.

Snelheid van de uitdijing is 60.000 km per seconde. De straal .van her heelal neemt per jaar 1,8 x 10-12 toe.

Wij mensen maken in de ruimte dus tal van bewegingen mee. De traagste beweging bemerken wij het best, de snelste beweging in het geheel niet, rotatie van de aarde om zijn as:

1. snelheid aan de evenaar 1/2 km p/sec.

2. wenreling van de aarde om de zon: snelheid 29 km/sec.

3. rotatie van de melkweg: snelheid 300 km/sec.

4. uitdijeng van het heelal: snelheid 6o.ooo km/sec.

Drie vragen

Nu wij weten dat het heelal een grote bol is, gevuld met galaxieën, i miljard jaar geleden begonnen en nog steeds uitdijend, doemen er drie vragen op:

i. hoe kwam het begin, der oerster tot stand?

2. wat zal het einde zijn?

3. wat is er buiten het heelal?

Een bijzonder aanlokkelijke theorie gaf antwoord op 1 en 2. Zo ongeveer 40 miljard jaar na de explosie komt door het toenemen van de zwaartekracht de beweging tot stilstand en het heelal gaat, volgende 40 miljard inkrimpen jaar alle materie en energie.