De Nederlandse vertaling van Zero Tolerance

 

Marc Chavannes

 

opklaringen

 

Nederland heeft er genoeg van... Dat mensen rijden onder invloed van drugs. Dat op Oudjaar tientallen autos, winkels en straatmeubilair worden aangestoken, dat politiemensen en ambulancemedewerkers met nitraat- en vlinderbommen worden bestookt. Genoeg van de Antillen - PVVer Hero Brinkman maakte met zijn corrupt boevennest net iets meer los buiten zijn partij dan andere vuurpijlen van Wilders.

 

Amsterdam heeft onlangs een agressieloket voor de lastigste categorie werkzoekenden geopend. Het is zo ingericht dat het personeel niet direct met het meubilair kan worden bedreigd, berichtte de krant. Je proeft de werkelijkheid: wie echt onhandelbaar is, wordt onbemiddelbaar maar of het tot stopzetten van de uitkering leidt? Weinig aanlokkelijk, ook met vastgeschroefde stoelen en tafels.

 

In Vrij Nederland stond deze week een indrukwekkend verslag van de laatste zittingsdag van een Amsterdamse kinderrechter. Een ervaren rechter, die zo te lezen veel heeft gemaakt van haar veeleisende post. Maar zij kapt er vroegtijdig mee. Zij kan niet meer tegen het groeiende stuwmeer van agressie, vertelde zij Margalith Kleijwegt, jongetjes van drie turven hoog die een winkelende vrouw van middelbare leeftijd aftuigen en beroven zonder schuldbesef, een jongen met een liter Bacardi in zijn lijf die met een gebroken fles een portier aanvliegt. Kinderen met volwassen misdrijven. Ouders die niks weten, niks doen.

 

De optelsom van dit soort berichten, vaak met een rode immigrantendraad, voedt een gevoel van neergang, de verwording van een braaf maar fatsoenlijk land. Onveiligheid is een veel gehoorde klacht, ook al gaan veel misdaadstatistieken de goede kant uit. En rapporteert het Sociaal en Cultureel Planbureau dat Nederlanders zich gelukkiger voelen dan vijf jaar geleden. Maar een derde meer roofovervallen in Amsterdam in één jaar is moeilijk te negeren.

 

Het moet uit zijn. Dat is al jaren en nog steeds het Leitmotiv van de Ik-ben-trots-op-Fortuynbeweging. De verschillende woordvoerders van die stroming ontlenen een flinke schep zelfvertrouwen aan de wetenschap dat zij ruimer gedeelde gevoelens van afkeer vertegenwoordigen. De uitwassen zijn overal. Geen Tweede Kamerlid denkt dat je naar de Antillen moet voor een cursus rechtshandhaving. Niemand zegt dat het normaal is dat het politiebureau op het August Allebéplein in Slotervaart af en toe wordt belegerd.

 

De vraag is of zero tolerance kan, of het zinvol beleid is en of Nederland het kan. De Republikeinse presidentskandidaat Rudy Giuliani, die er zijn naam mee maakte, heeft niet voor niets zijn vermeende koelbloedigheid op 11 september 2001 nodig als nieuwe claim to fame. Zelfs hij was sterker in de retoriek dan de praktijk van het genoeg-is-genoegbeleid. New York is schoner en veiliger geworden dankzij het financiële herstelwerk en de orde-inspanningen van velen.

 

Als Rita Verdonk claimt dat zij als minister het hek tegen al de rotzooimakers heeft neergelaten en dat het nu zonder haar doorzettingsmoed weer een zoete inval is, dan eist zij te veel eer op en doet zij haar opvolgster waarschijnlijk tekort. De toestroom van Irakezen en Somaliërs kan net zo veel te maken hebben met de fijne toestand in die landen als met het generaal pardon van het kabinet-Balkenende IV. Die beslissing, door een nieuwe Kamermeerderheid afgedwongen op de drempel tussen III en IV, illustreert dat radicale oplossingen Nederland niet (lang) liggen.

 

Tolerantie, waar wel, waar niet. Het zou weleens dé test voor de nu regerende Partijen van het Midden kunnen worden. Als zij er niet in slagen zichtbaar vooruitgang te boeken in het handhaven van de afgesproken normen op allerlei terreinen, dan heeft het Geert&Rita-simplisme van zero tolerance vrij schieten. Ruim baan voor de rijken is in dat opzicht even ondermijnend als toestaan dat bestuurders op de Antillen of in Amsterdam Zuid-Oost wegkomen met wat in gewoon Nederlands corruptie heet.

 

De reis van minister-president Balkenende half februari naar de Antillen is in dit verband van meer dan rituele betekenis. Hij zal daar ongetwijfeld niet als zoenoffer aanbieden Wilders op Marktplaats.nl te zetten, maar het terechte deel van diens kritiek beleefd boven tafel houden en er aan herinneren dat meedoen met het Koninkrijk betekent aan duidelijke financiële en rechtstatelijke normen voldoen. En geen gezeur over slavernij.

 

Een zelfde toon én aanpak zal ook op Nederlandse bodem zn werk moeten doen. Wat dat betreft hebben de voor meer loon demonstrerende politiemensen een handig moment uitgekozen. Zij werken letterlijk in de frontlinie van de strijd om heldere grenzen tussen tolerantie en wetshandhaving. Het incident vorig jaar met de fietsachterlichtjes was tekenend: de politie had nog niet besloten de wet te handhaven of minister Eurlings zei: ach, los op het jack of de tas gedragen achterlichtjes werken toch ook? Zeker waar, maar voor de politie een zoveelste signaal dat de wet een kleidoos is.

 

Nederlanders maken collectief uit wat zij normaal vinden. De onbeschrijflijke vuurwerkzooi die op 1 januari op straten en pleinen lag te wachten, verbaasde een briefschrijver op standpunt.nl die Oudjaar bij vrienden in Duitsland had gevierd: daar pakte iedereen na het knallen even een bezem, om opgeruimd nog een glaasje sekt te delen. Antwoord van de volgende bezoeker: heb jij vrienden in Duitsland? Om spontaan van te emigreren.

 

Als mensen op grote schaal bellen in stiltecoupés en de meeste medereizigers het niet aandurven er iets van te zeggen, als Verkeer en Waterstaat een idiote I Love Voorrang Geven-campagne moet beginnen tegen hufterig weggedrag, dan kan geen kabinet de gevoelens van verwildering en onveiligheid bezweren. Als burgemeesters hun rol in uitzettingsbesluiten op grond van de Vreemdelingenwet liever ontlopen, dan krijgt Rita Verdonk meer gelijk dan zij qua beleidswijsheid verdient.

 

Soms lijkt het of we toleranter zijn voor onszelf dan voor de buren. Uit de voor Nederland behoorlijk gunstige economische statistieken doemt soms een zweempje verwendheid op.

 

Dat is het slappe koord waarop politieke bestuurders in dit land dansen. Zolang zij liever voorzichtig dan een beetje moedig opereren, blijf je zulke dagbladadvertenties tegenkomen als Aanbesteding Taalwijzer. Een uitnodiging aan allochtone Amsterdammers om deel te nemen aan de aanbestedingsprocedure voor een inburgeringscursus. Met dank namens de advertentieafdeling, maar veel gekker moet het niet worden.