de Volkskrant, Binnenland, 10 september 1994

MARTIJN VAN CALMTHOUT

 

Oud-directeur prof. dr H. Casimir van het Philips Natuurkundig Laboratorium ontkent dat zijn onderzoekers in de jaren vijftig onder druk zijn gezet om tl-buizen opzettelijk een korte levensduur te geven. 'Ik herinner mij alleen dat de lichtdivisie het niet in het belang van de firma achtte onderzoek te doen naar extra lang levende lampen. De tl-buis ging al langer mee dan de gloeilamp. Dat vond men genoeg.'

Van onze verslaggever

Martijn van Calmthout

AMSTERDAM

Casimir ontkent dat hij tegenover de Rotterdamse chemicus dr L. Molenaar heeft bevestigd dat Philips in de jaren vijftig moedwillig ondermaatse tl-buizen produceerde. Molenaar promoveerde vrijdag aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over een groep kritische Nederlandse wetenschappers, waarin de Philipskwestie zijdelings ter sprake komt.

Molenaar stelt daarin dat minister Zijlstra van Economische Zaken in 1954 na beschuldigingen aan het adres van Philips niet de gloeilampen had moeten laten onderzoeken, maar de tl-buizen. De promovendus baseert zich daarbij op archief van de socioloog Wertheim, die met gefrustreerde Natlabingenieurs zou hebben gesproken.

De voormalige Philips-man kan zich niet herinneren dat er ooit een opdracht was om tl-buizen te voorzien van kort levende kathodes om zo vlotte vervanging te garanderen, zoals Molenaar schrijft. 'Ik vrees dat hij hier enkele zaken uit ons gesprek dooreen haalt. Kort levende kathodes zijn alleen ooit in speciale radiolampen toegepast.'

Volgens Casimir richtten de ingenieurs van Philips zich in het begin van de jaren vijftig vooral op verbetering van de lichtopbrengst van de tl-buizen, die toen zo'n tweeduizend uur goed bleven, tweemaal zo lang als gloeilampen. Pas toen concurrent Sylvania in de VS met een buis kwam die achtduizend uur kon branden, werd de levensduur een streven op zich en kwam Philips met moeite langszij.

Molenaar reageerde gisteren verbaasd op de reserves van zijn belangrijkste zegsman in de Philipsaffaire. 'Jammer dat hij zich nu zo uitlaat. En ook wat merkwaardig, omdat ik een felicitatietelegram van hem heb ontvangen, waarin hij mijn werk prijst.'

De oud-directeur, vanuit zijn huis in Leende: 'Natuurlijk heb ik hem gelukgewenst. De man had zo vreselijk zijn best gedaan.'