stefan stefan 1 0 2008-01-09T20:19:00Z 2008-01-09T20:19:00Z 1 zuid 1 1 9.2720 Unesco roept VS op unieke culturele erfgoedIrak te sparen

Door onze correspondent Bas Mesters

ROME, 29 MAART.Niet alleen de bevolking maar ook de unieke archeologische schatten in Irak
lopen groot gevaar. Een aantal historische belangrijke plekken zou al zijn beschadigd in de eerste acht dagen van de oorlog, zo heeft UNESCO, de educatieve, wetenschappelijke en culturele organisatie van de Verenigde Naties, donderdag laten weten. De organisatie heeft de VS opgeroepen het culturele erfgoed van Irak te sparen.

Het gebied dat nu Irak heet, kent een uitzonderlijk lange en voor de menselijke beschaving uiterst belangrijke geschiedenis die terug gaat tot ruim vierduizend jaar voor Christus, toen daar de staat MesopotamiŽ ontstond, tussen de rivieren de Eufraat en de Tigris, de plek waar nu zo fel gevochten wordt.

Dankzij de uitvinding van het schrift wisten de SoemeriŽrs zich snel te ontwikkelen en legden ze gelijktijdig met de Egyptenaren de grondslag voor al de voornaamste verschijningsvormen van de moderne cultuur: stadsvorming, politiek, economie, en een cultureel gemeenschapsleven. Om die reden moeten de Amerikanen volgens Koichiro Matsuura, directeur-generaal van Unesco, ,,alle mogelijke maatregelen nemen om het uitzonderlijke rijke culturele erfgoed van Irak te beschermen en te bewaken.''

Volgens experts heeft de creatieve activiteit van de SoemeriŽrs en BabyloniŽrs en later de Arabieren geresulteerd in ongeveer 25.000 archeologische vindplaatsen op het grondgebied van Irak die van het grootste belang zijn. Een aantal van de belangrijkere musea bevinden zich gevaarlijk dicht bij plekken waar nu gevochten wordt en waar is gebombardeerd.

Volgens de Italiaanse archeoloog prof. Dr. Antonio Invernizzi, die net is teruggekeerd uit Bagdad waar hij de Italiaanse Archeologische school leidde, hebben zijn Amerikaanse collega's een soort handboek geschreven voor de Amerikaanse militairen waarin ze worden voorgelicht over de archeologische bodemschatten. Maar zo zei de hoogleraar deze week tijdens een congres aan de universiteit van Rome over de oorlog en het gevaar voor cultureel erfgoed: ,,De soldaten zullen er zeker rekening mee houden, al is het de vraag of culturele overwegingen het in het heetst van de strijd zullen winnen van oorlogstactische afwegingen.''

Invernizzi vreest vooral voor de oude hoofdsteden Seleucia en Ctesiphon, aan de oever van de Tigris op zo'n dertig kilometer van Bagdad, vlakbij de kerncentrale die in 1991 is gebombardeerd door IsraŽl. Ook de ,,zikkoerrat'' van Aqarquf uit 1500 voor Christus ligt op de aanvalsroute van de Amerikaanse en Britse grondtroepen. Dit is de gigantische tempel die de eerste westerse reizigers in de zestiende eeuw na Christus dachten te herkennen als de mythische toren van Babel.

Volgens Unesco is het nationaal museum van Bagdad, een van de mooiste musea uit het Midden-Oosten dat net met hulp van Unesco is gerenoveerd, mogelijk al geraakt door Amerikaans-Brits geschut. Verder wordt gewag gemaakt van schade aan culturele gebouwen in de noordelijke steden Mosul en Tikrit. Gevreesd wordt dat het Iraakse leger de archeologische plekken zal gebruiken als militaire schilden.