[if gte mso 9]> stefan stefan 2 2 2008-01-17T17:56:00Z 2010-03-20T23:42:00Z 1 562 3091 zuid 25 7 3646 10.2625 [if gte mso 9]> Clean 21 MicrosoftInternetExplorer4 [if gte mso 9]> [if gte mso 9]>

Beroering over ultrarechtse jeugd van Mitterrand breekt alsnog los

de Volkskrant, Buitenland, 10 september 1994

Precies één week duurde de opmerkelijke stilte in Frankrijk rond het onthullende boek over Mitterrands jeugdsympathieën voor extreemrechts en maarschalk Pë> etain, en over zijn opmerkelijke vriendschap voor de inmiddels vermoorde oorlogsmisdadiger René Bousquet. Maar nu is dan toch - vooral bij de socialisten - het debat in alle hevigheid losgebarsten.

Van onze correspondent

PARIJS

Sinds de nationale partijraadvergadering van afgelopen woensdag, waarbij de discussie op een scheldpartij uitliep, wordt zelfs ernstig rekenig gehouden met een scheuring binnen de socialistische beweging.

Na de verontwaardiging van de socialistische jongeren hebben nu ook enkele kopstukken, zoals de oud-penningmeester Pierre Moscovici en oudminister Dominique Strauss-Kahn, zich diep geschokt verklaard. Terwijl politieke zwaargewichten als de vroegere partijleider Jospin en oud-premier Mauroy Mitterrand om uitleg vragen.

In het boek, waaraan Mitterrand uitvoerig heeft meegewerkt, betreurt de president op geen enkele wijze zijn langdurige sympathie voor Pétain tijdens de oorlog. Over de anti-joodse maatregelen van het Vichy-regiem, waaronder hij vóór zijn verzetsperiode als ambtenaar werkte, zegt Mitterrand dat hij in die tijd de wetgeving niet volgde.

Maar wat de socialisten als Moscovici en Strauss-Kahn nog het meeste dwarszit, is de uitgesproken vriendschap die Mitterrand in boek toegeeft voor René Bousquet, de politiechef van het Vichy-regiem. Bousquet was verantwoordelijk voor het oppakken en deporteren van duizenden joden onder wie ruim vierduizend kinderen tegen de wens van de Duitsers in. Tot diep in de jaren tachtig was de - volgens Mitterrand - 'uitzonderlijke en sympathieke' Bousquet een regelmatige maar discrete gast op het Elysée-paleis.

De leider van de Mitterrandistische garde, de nieuwe partijsecretaris Henri Emmanuelli, verbaasde zich gisteren over de 'late kritiek van enkele kameraden'. Emmanuelli herhaalde het volle vertrouwen te hebben in de president. Volgens de woordvoerder van de PS, Jean Glavany, school achter de kritiek op Mitterrand van 'hooguit vier à vijf personen' vooral een persoonlijke machtsstrijd op enkele weken vóór het partijcongres. Glavany had eerder gepoogd de kritiek op Mitterrand te ontkrachten met de ongelukkige stelling dat onder het Vichy-regiem ongeveer honderd procent van de Fransen Pétainist was.

De kritiek op Mitterrand uit de conservatieve hoek is vooralsnog voorzichtig. Net als die van de communisten, die nog altijd gebukt gaan onder het nimmer uitgeplozen duistere oorlogsverleden van Georges Marchais.

Maar in de pers is de discussie inmiddels ook losgebrand. In een hoofdredactioneel commentaar heeft het avondblad Le Monde gewezen op het gevaar van het vergoelijken van de Vichy-regiem en zijn collaboratie, door de dubbelhartige houding die Mitterrand tegenover zijn jeugdperiode aanneemt. Maar ook door zijn blijvende bewondering voor een oorlogsmisdadiger als Bousquet.

JIANG ZEMIN Onder druk van mensenrechtenorganisaties is de Franse regering teruggekomen op haar besluit demonstraties tegen de Chinese president Jiang Zemin te verbieden. De Federatie voor Democratie in China en enkele proTibetaanse organisaties kregen gisteren alsnog toestemming voor één protestmars in Parijs. Alle andere demonstraties blijven verboden.