Oudste gesteente op aarde ontdekt aan rand van Hudsonbaai

Michiel van Nieuwstadt

artikel | Zaterdag 27-09-2008 | Sectie: Overig | Pagina: W04 | Michiel van Nieuwstadt

In de Canadese provincie Quebec is een gesteente ontdekt dat mogelijk het oudste op aarde is. Amerikaanse en Canadese wetenschappers hebben het gedateerd op een ouderdom van 4,3 miljard jaar. Ze spreken niet met zekerheid van het oudste gesteente op aarde, omdat het mogelijk is ontstaan uit een stuk aardkorst van 4,3 miljard jaar oud dat intussen weer is gesmolten en omgevormd. (Science, 26 september)

De ontdekking van het oeroude gesteente is belangrijk, omdat het iets vertelt over de jonge aarde. De aarde is circa 4,6 miljard jaar oud. Veel wetenschappers gaan er vanuit dat zij tezamen met de maan is ontstaan toen een grote meteoriet botste op een voorloper van de aarde. Kort na die botsing was het aardoppervlak een verzengende zee van vloeibaar gesteente, maar over de vraag hoe lang die situatie heeft voortgeduurd zijn wetenschappers het niet eens. Of het nu gaat om 4,3 miljard jaar oud gesteente of om korst die is omgevormd, de ontdekking is in elk geval een sterke aanwijzing dat de aarde kort na zijn ontstaan al sterk afkoelde, zo vertelt mede-auteur Richard Carlson van de universiteit van Washington aan de telefoon.



Het gesteente uit Quebec is oorspronkelijk gevormd in een eilandboog, vergelijkbaar met het hedendaagse Japan of de Aleoeten. Dat betekent dat de aarde 4,3 miljard jaar geleden een vaste korst had čn dat er water was.

De oudste tot op heden bekende steensoort was het vier miljard jaar oude Acasta-gneiss, uit Northwestern Territories in Canada. In Australië zijn minuscule korreltjes mineraal gevonden die nog ouder zijn, zogeheten zirkonen van 4,4 miljard jaar oud - dus geen gesteente, maar een bestanddeel ervan.

Het gesteente uit Quebec, ontdekt aan de Hudsonbaai, is gedateerd met een nieuwe methode, gebaseerd op het verval van het radioactieve samarium-146. Michiel van Nieuwstadt