de driehonder leefregels van Balthasar Gracian, Barber van de Pol 26 juli 1991 NRC

-voluit Handorakel en kunst van de voorzichtigheid uit 1647, vormen een handboek voor wie het ver wil brengen in het leven. Een cursus in succes.
Wie de driehonderd leefregels vol adviezen en vermaningen regelmatig leest, leert letten op de beweegredenen achter de handelwijze van zijn medemensen, van nature zijn potentiele vijanden.

.
Het leven van een mens is een voortdurende strijd tegen de kwaadaardigheid van zijn medemensen.bovenal de kunst van het veinzen goed beheersen.
Men dient zijn vrienden van nu te ver-trouwen alsof zij morgen vijanden zullen zijn, en wel de ergste." Te-gelijkertijd moet je ook je vijanden aan je verplichten, want Geen voorwerp in het grote huis van de wereld is zo onbetekenend dat men het niet eenmaal per jaar nodig heeft" (226): ook niet erg christelijk
Zo staat in leefregel 17, waar in voor het eerst wordt uiteengezet waarom een mens moet verhullen ; afleiden, veinzen, bij wijze van toelichting: Het is gemakkelijke een vogel te doden die in een rechte lijn vliegt, dan een die kronkels maakt.

Het gaat hem erom het goed te rooien als burger onder de de burgers en hij rept nergens van het streven naar politieke macht.