Let dan niemand op de toetjes? -Daan van Lent 21 JULI 2007 NRC
lux

Het opbreken van onze grote internationale bank lijkt onafwendbaar. Een wereldprimeur voor Nederland, nu Barclays de strijd om ABN Amro dreigt te verliezen van het bankentrio.

Eigenlijk piept er niemand meer in Nederland. De vrije markt moet werken, zo luidt de communis opinio. Na alle stilte die hij heeft betracht, lijkt het niet waarschijnlijk dat minister Bos (FinanciŽn, PvdA) zijn goedkeuring aan een overname door het trio zal onthouden.

Al vergeten lijkt dat juist ABN Amro het voortouw nam bij de redding van bedrijven als Ahold, Hagemeyer en Laurus. Bij Nederlandse bedrijven in nood zullen ze nog wel eens terugdenken aan de mannen van Groenink. Maar relevant is het niet. Niet in Nederland. In Frankrijk gilden ministers bij toetjesfabrikant Danone al dat het om een strategisch bedrijf ging en werd zo het Amerikaanse PepsiCo afgeschrikt.

Ook private- equityfirmas kunnen lustig doorgaan met het opkopen van Nederlandse bedrijven. De Tweede Kamer houdt een hoorzitting en daarna is het stil in Den Haag. Dat is het niet in Londen en Washington. Daar willen politici een einde maken aan de belastingtrucs waarmee private-equityfirmas hun rendementen opschroeven.

Staatsondernemingen uit niet-democratische landen als China, Rusland en het Midden-Oosten zijn de volgenden die hun slag mogen slaan. Volgens onderzoeker Stephen Jen van zakenbank Morgan Stanley beschikken zij in 2015 over 12.000 miljard dollar. De Duitse bondskanselier Angela Merkel wil een commissie die moet beoordelen of die staatsondernemingen niet de veiligheid bedreigen als ze een bedrijf willen overnemen. In Amerika bestaat zoiets al. Daar wilde de Chinese staatsoliemaatschappij CNOOC twee jaar geleden een overname doen, maar het rumoer was zo groot dat de Chinezen zich terugtrokken. DP World uit Dubai moest Amerikaanse havens afstoten toen dit staatsbedrijf het Britse P&O Ports kocht.

Datzelfde DP World wordt in Nederland juichend binnengehaald om een containerterminal op de Tweede Maasvlakte te bouwen. En er is hier nooit enige discussie geweest toen Sabic, voor 70 procent in handen van de Saoedische overheid, de naftakrakers van DSM overnam.


Stephen Jen voorziet meer rumoer door de opkomst van deze staatsbedrijven. Hij weet zeker hoe defensief de VS zal reageren als zon staatsbedrijf een Amerikaanse bank wil overnemen. Maar wat doet Groot-BrittanniŽ ? zo vraag hij zich af.


En hoe reageert Nederland als een Saoedische of Chinese staatsbank ING wil overnemen? Mag ook dan de vrije markt zijn werk blijven doen? In Den Haag zijn ze nog even op vakantie.


Daan van Lent