Wereld bestaat nog voor helft uit wildernis

Frans van der Helm 12 JANUARI 1995 NRC

Net iets meer dan de helft van het landoppervlak van de aarde bestaat nog uit onverstoorde natuur. Dat blijkt uit een inventarisatie van onze planeet uitgevoerd door Conservation International in Washington. Negentig miljoen vierkante kilometer, zo'n 52 procent van het landoppervlak, heeft nog een vrijwel natuurlijk functionerend ecosysteem waarin de mens niet domineert. Daarbij gaat het vooral om barre wildernis, volgens de onderzoekers gekenmerkt door 'rots, ijs en zandstormen', die niet alleen door mensen maar ook door veel andere levensvormen gemeden wordt.

Voor 24 procent van het landoppervlak geldt dat er van gedeeltelijke verstoring sprake is - door zich verplaatsende landbouw in bossen, bijvoorbeeld, of veeteelt. Het resterende oppervlak, eveneens 24 procent, valt in de categorie 'gedomineerd door menselijke activiteit'.

De minst verstoorde continenten zijn Zuid-Amerika (voornamelijk bos) en AustraliŽ (vooral woestijn). Nog slechts zestien procent van het Europese land is nog natuurlijk te noemen - het grootste deel daarvan ligt in Lapland. Opmerkelijk weinig ongestoord land werd in Zuidoost-AziŽ gevonden. Veel gebieden die vijftig jaar geleden nog met regenwoud bedekt waren, worden nu gedomineerd door menselijke bewoning of activiteit.

Ook voor delen van Afrika is de toenemende invloed van mensen duidelijk. Zo worden de bossen en savannen van het eiland Madagascar voor 92 procent door menselijke activiteit gekenmerkt. Dat is meer dan voor welke Europese regio ook, met uitzondering van de Britse eilanden.

Het onderzoek werd uitgevoerd aan de hand van recente landkaarten en aanvullende gegevens. De uitkomst van zulke inventarisaties is sterk afhankelijk van het gekozen raster, ofwel de maaswijdte van het net. Een onderzoek uit 1989 kwam uit op een totaal van slechts eenderde aan niet verstoord landoppervlak. Maar daarbij werden natuurlijke gebieden die kleiner zijn dan vierduizend vierkante kilometer niet meegeteld. Bij het nieuwe onderzoek was de minimumgrootte daarentegen duizend vierkante kilometer, ofwel de helft van de provincie Limburg. Daardoor droegen ook betrekkelijk kleine natuurgebieden bij aan het totaal. Een nog fijnmaziger studie zou wellicht op een hoger totaal aan onaangetast aardoppervlak uitkomen.

Datum:

12-01-1995

Sectie:

Pagina:

5

Trefwoord:

Natuurbeheer; Natuur en Milieu; Bosbouw; Economie; Bedrijfstakken; Agrarische Sector

Organisatie:

Conservation International

Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.