2 februari 1995 NRC

Oude Tasmaanse boom duidt op versterkt broeikaseffect

Onderzoek aan een 10.500 jaar oude Tasmaanse boom, een van de alleroudste nog levende organismen op aarde, wijst erop dat het klimaat daar in de afgelopen 30 jaar in rap tempo warmer is geworden. Dat hebben onderzoekers dinsdag bekend gemaakt. Volgens Ed Cook, houtexpert van de Universiteit van Columbia in de VS, heeft jaarringonderzoek uitgewezen dat het temperatuurrecord van de afgelopen 3000 jaar de afgelopen decennia gebroken is. Sinds de jaren zestig is het op aarde ongebruikelijk warm geweest. Om een vergelijkbare warmteperiode te vinden moet men zo'n 2000 jaar teruggaan in de tijd, en in totaal is de afgelopen 3800 jaar in TasmaniŽ maar eenmaal een warmere periode voorgekomen dan de huidige temperaturen. Volgens houtexpert Mike Peterson van het bosbouwministerie van TasmaniŽ is de boom, een huon-den, gevonden op een helling in het noordwesten van het eiland. Hij nam maar liefst tweeŽnhalve hectare in beslag en werd daar in 1985 ontdekt. Zo op het eerste gezicht leek hier op de helling een compleet huon bos van vele stammetjes te staan, maar het was wel erg vreemd dat die zonder uitzondering mannelijk waren en uiteindelijk is aangetoond dat het om ťťn enkel, wijdvertakt exemplaar gaat. Bladeren, takken en wortels van de diverse stammen blijken in genetisch opzicht identiek.

Bij het schatten van de leeftijd van de tienduizend jaar oude boom is gebruik gemaakt van een bodemmonster uit een naburig meer. Men heeft organisch materiaal uit dit bodemslib geanalyseerd, waaronder stuifmeelmonsters afkomstig van de archaische huon den. Het oudste nog aanwezige hout dateert van zo'n 3500 tot 4000 jaar geleden, maar mogelijk bevindt zich diep in de grond nog ouder hout. De oudste delen van de boom zijn allang weggerot. (Reuter)