3 december 1992 NRC

Nobelprijswinnaars slaan alarm over onleefbare aarde

Er resten ons nog maar enkele decennia om de trend naar steeds meer menselijke ellende en verwoesting van onze planeet te keren. Zo luidt de boodschap van de World Scientist Warning to Humanity, een vier pagina's tellend manifest dat gisteren in Washington werd uitgebracht door 1575 vooraanstaande onderzoekers. Onder hen bevonden zich 99 van de 196 nog levende Nobelprijswinnaren.

Mensen en natuur koersen op een frontale botsing af, zo begon het document, dat wijst op het dunner worden van de ozonlaag, luchtvervuiling, waterverspilling, vergiftiging van de oceanen, achteruitgang van landbouwgronden, ontbossing en verlies van plant- en diersoorten als grootste gevaren voor de mensheid. Speciale nadruk ligt op de enorme bevolkingsgroei.

Ongebreidelde bevolkingsgroei vergt zoveel van onze natuurlijke hulpbronnen dat alle pogingen om een duurzame toekomst te bereiken daardoor worden overschaduwd, aldus de onderzoekers.

Zij noemen de gendustrialiseerde landen de grootste vervuilers, die meer hulp verschuldigd zijn aan de Derde Wereld waar aantasting van het leefmilieu tot de grootste bedreigingen hoort. Zulke hulp is geen altrusme, maar verlicht eigenbelang, want wij hebben op aarde maar ťťn reddingsboot, aldus het manifest. Gewaarschuwd wordt voor uitputting van natuurlijke hulpbronnen en massamigratie met onvoorziene gevolgen.

Initiatiefnemer is de Amerikaanse natuurkundige Henry Kendall die twee jaar geleden de Nobelprijs won en nu voorzitter is van de Unie van Bezorgde Wetenschappers. Dat is een particuliere belangengroep, oorspronkelijk vooral gericht op nucleaire risico's en nu op de milieuproblematiek in breder verband. Volgens Kendall is de nu bereikte consensus ongeŽvenaard. ""Binnen de internationale wetenschappelijke gemeenschap heerst een uitzonderlijke mate van instemming met de stelling dat natuurlijke systemen de belasting die de mens veroorzaakt niet meer kunnen verwerken.''

Volgens James Tolbin, in 1981 winnaar van de Nobelprijs voor Economie, is deze trend met de krachten van de vrije markt niet te keren. ""Als ik een grote autorit maak vormt de prijs van benzine of van de auto zelf daarbij geen enkele belemmering en die staat ook in geen enkele relatie tot de veroorzaakte vervuiling'', aldus de Amerikaan. ""Daarom kun je niet verwachten dat de markt de juiste signalen afgeeft.''

In concreto roepen de Verontruste Wetenschappers op tot actie op vijf terreinen: milieuvervuilende activiteiten, zoals gebruik van olie en kolen, ontbossing en slechte landbouwpraktijken moeten onder controle worden gebracht. Energie, waer en andere hulpbronnen moeten efficiŽnter worden benut. De bevolkingsgroei moet tot staan worden gebracht. Armoede moet worden teruggedrongen en uiteindelijk worden uitgebannen. Vrouwen moeten gelijke rechten krijgen en recht op abortus. Ook zouden geweld en oorlogsdreiging volgens de wetenschappers moeten verminderen. (AP)